top of page

Stem geven of symboliseren, het vierde Focusingwerkwoord

  • 19 mrt.
  • 6 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 23 mrt.



Na een ontmoeting merk ik dat ik met iets blijf zitten. Ik wil het geen

aandacht geven, want er is van alles gaande dat nu veel meer mijn

aandacht nodig heeft. Het blijft zich echter aan me opdringen als een

zeurende kleuter die zich niet zomaar laat wegsturen. Uiteindelijk

geef ik eraan toe: dit heeft nu gewoon eerst mijn aandacht nodig.

Ik ga erbij zitten en word in mijn lijf gewaar hoe ik die ontmoeting

nu in me meedraag. Ik erken dat het er is en geef het mijn aandacht.

Langzaam beginnen er woorden te komen, woorden die uiting geven

aan hoe het voor mij vanbinnen is.

Ik ga zitten en begin te schrijven. De woorden komen, soms vloeiend,

soms aarzelend. Ik pauzeer en check in mijn lijf of ze kloppen.

‘Nee, dat is het niet helemaal, dat moet weg, dit moet er nog bij.’ Na

een tijdje voelt het als: ‘Ja, dat is het, dit is de kern.’ Ik merk een gevoel

van opluchting in mij, het is gezien en heeft zich uitgedrukt. Mijn lichaam

ontspant. Het voelt nu anders in mij rond die ontmoeting en ik

voel me nu vrij om verder te gaan met de andere dingen in mijn leven.

Dat lastige gevoel over die ontmoeting zit me niet langer in de weg.

Mijn innerlijke ruimte wordt niet langer bezet door dat gevoel over die

ontmoeting en ik kan weer vrij over mijn aandacht beschikken om die

te richten op wat ik wil.


Stem geven of symboliseren is een proces van heen en weer gaan

tussen hoe jij een situatie in je lijf ervaart en de symbolen die zich

aandienen om dit te beschrijven en uit te drukken. Deze symbolen

kunnen vele vormen aannemen: woorden, beelden, kleuren, een gebaar,

een houding, bewegingen, klanken… Je staat zowel open voor

verbale als voor niet-verbale symbolen. Het gaat hierbij om een houding

van verwelkomen wat zich aandient zonder jezelf of het proces

onder druk te zetten dat er iets moet komen. Focusing is aandachtig

aanwezig zijn bij wat er is, met respect voor wat het proces nu laat

zien en verdraagzaam voor het (nog) niet weten.

Het iets in jou heeft je iets te vertellen, want het is er niet voor

niets. Het is er met een reden. Het heeft dus een stem nodig om zijn

verhaal met jou te kunnen delen. In een veilige vertrouwensrelatie

met je Ik kan het die stem vinden.

Concreet kun je in het symboliseren twee stappen onderscheiden.

Soms lopen ze vloeiend en vanzelf in elkaar over. Soms vraagt

het actief vertragen en bewust kiezen om ergens langer bij te blijven

voor beide zich ontvouwen. Ik laat dit even zien met een voorbeeld.


Ik ben aan het wandelen (ja, wandelen en focussen gaan voor mij

goed samen, mijn dagelijkse uurtje wandelen brengt me veel). Ik ben

dus aan het wandelen en ik word iets gewaar in mijn keel. Ik neem de

tijd om erbij stil te staan en zoek een beschrijving van deze gewaarwording.

Eerst komt het woord ‘spanning’, mja, iets daarvan, ja. En

dan komt het woord ‘dichtgeknepen’, mhm, dat is het toch niet helemaal

precies. ‘Als een krop in mijn keel’ komt er dan en dat voelt helemaal

juist, dit is het. Ik blijf erbij om te voelen of er nog andere woorden

bij komen. Eerst komt ‘iets verdrietigs’ en even later ‘iets weemoedigs’

en dat voelt als helemaal juist. Ik erken dat het nu zo is in mij:

ik merk dat er een krop in mijn keel zit en iets in mij weemoedig is.

Ik zou hier kunnen afsluiten, maar dat zou als een onvolledig proces

voelen, alsof ik halverwege het theaterstuk de zaal verlaat. Het

voelt nog niet rond. Er is duidelijk meer. Als dat meer niet vanzelf komt

door er langer met je aandacht bij te blijven, kun je dat ook vriendelijk

uitnodigen. Je checkt of het oké is om erbij aanwezig te zijn en je bent

oprecht geïnteresseerd in wat er nog zal komen. Je brengt je aandacht

naar hoe het iets zich voelt vanuit zijn eigen standpunt.

Ik neem dus de tijd om er langer bij te blijven, met interesse voor

hoe het echt allemaal is voor dit weemoedige in mij en te luisteren

naar wat het me nog meer te vertellen heeft. Het verhaal achter dit

weemoedige gevoel heeft te maken met het besef dat een aantal goede

vrienden die belangrijk zijn voor mij en voor dit boek niet bij de

boekpresentatie zullen zijn, omdat ze aan de andere kant van de wereld

wonen. Zelfs als we ze er virtueel bij zouden halen en een tolk

zouden regelen, zodat ze ook kunnen begrijpen wat er hier gebeurt,

blijft het allemaal maar een flauw afkooksel van die mensen echt zien

en er echt bij hebben.

Ik mijmer wat over de betekenis van hun vriendschap voor mij en

laat het dan weer even stil worden. Ik toets of er nog meer is dat het

me wil vertellen. Na een poosje komt: en misschien is dat maar het

topje van de ijsberg. Eronder zit nog een diepere tristesse over wie er

ook allemaal bij zouden moeten zijn, maar die overleden of ziek zijn.


Door erbij te blijven komen er dus almaar meer laagjes naar boven,

stukjes verhaal die zich alleen maar laten zien als je de tijd neemt om

er ongehaast en met je volle aandacht bij aanwezig te zijn. De stukjes

verhaal komen soms vanzelf, maar moeten soms uitgenodigd worden

door expliciet de volgende drie stappen te zetten: 1. checken of

het oké is om er nog wat langer bij aanwezig te blijven, 2. oprecht geïnteresseerd

zijn in wat het je te vertellen heeft en 3. je aandacht

richten naar hoe het zich voelt vanuit zijn eigen standpunt. Deze

drie extra uitnodigingen zorgen ervoor dat je van het beschrijven

van je lichamelijk gevoelde betekenis kunt verdergaan naar het luisteren

naar het verhaal van die gevoelde betekenis, naar de goede reden

die het heeft om te zijn zoals het is.


Dit vierde en laatste werkwoord, dat ik zou kunnen omschrijven als

‘je ervaring zich laten uitdrukken in symbolen of stem geven aan het

iets in jou’, vormt samen met de drie vorige werkwoorden het volledige

Focusingproces. Focusing kun je dus weergeven als pauzeren,

met je aandacht in je lichaam gaan naar hoe jij een situatie ervaart,

erkennen dat het nu is zoals het is vanbinnen en het zich laten uitdrukken

in symbolen. Zo worden innerlijke belevingsknopen weer

opgenomen in je ervaringsstroom en kan je leven verdergaan in

jouw eigen levensrichting.

Nu je de vier werkwoorden hebt leren kennen, kun je ook alle oefeningen

doen (p. 104-189).

Bron: Swyngedouw, T. (2022). Focusing. Leven in verbinding met je innerlijk kompas, p.32-34. Lannoo.

 

Wil je Focusing zelf ervaren? Op mijn website vind je de kalender met mijn workshops & lezingen:



Leven en werken met Focusing begint met zelf leren focussen. Focusing je toe-eigenen is een groeiproces. Je kan de basis leren in een Focusingtraining niveau 1 en die dan verder verdiepen in de  Focusingtrainingen 2, 3 en 4. Om het echt in de vingers te krijgen is het nodig dat je de 4 trainingen volgt en het zelf ook blijft oefenen, alleen of per twee of in groep. In PraxisP coördineer ik een ruim aanbod aan live trainingen overdag (met Focusingtrainers Gerke Verthriest en Joke Van Hoeck) en online trainingen ’s avonds (met Focusingtrainers Jeroen Breynaert en mezelf). Iedereen is welkom. Je hoeft geen hulpverlener te zijn maar hulpverleners zijn uiteraard ook welkom.

Op mijn website vind je onder “in de media” een interview door Martine Prenen en een Focusingoefening naar aanleiding van mijn boek. In mijn boek ‘Focusing. Leven in verbinding met je innerlijk kompas’ beschrijf ik het Focusingproces, hoe je dit in je dagelijks leven kunt toepassen en 34 Focusingoefeningen. Je kan mijn boek rechtstreeks bij mij kopen en bij je lokale boekhandel of mijn uitgever Lannoo.

Wil je iets delen of heb je een vraag over Focusing?

Mail me op tine.swyngedouw@efocusing.be en ik help je zo goed mogelijk verder.


Warme groeten,

Tine

© Tine Swyngedouw Nieuwsbrief EFocusing Maart 2026

 
 
bottom of page